Araştırma Makalesi | Açık Erişim
Türkiye Üstün Zekalı ve Dahi Çocuklar Eğitim Vakfı Dergisi 2026, Clt. 3(4) 64-73
TÜZDEV Keşif Rotası Öğretmen Eğitiminin BİLSEM Öğretmenlerinin Mesleki Yeterlik Algıları Üzerindeki Etkisi
ss. 64 - 73 | DOI: https://doi.org/10.29329/tuzdev.2026.1461.3
Yayın Tarihi: Haziran 30, 2026 | Görüntüleme Sayısı: 0/0 | İndirilme Sayısı: 0/0
Özet
Bu araştırma, TÜZDEV tarafından geliştirilen ve Kuveyt Türk Katılım Bankası'nın desteği ile düzenlenen “Keşif Rotası” özel yetenekliler eğitici eğitimi programının BİLSEM öğretmenlerinin mesleki yeterlik algıları üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada tek gruplu ön test-son test yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubu, İstanbul'daki 39 farklı ilçeden belirlenen ve 8-12 Şubat 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen 30 saatlik altı modüllü programa katılan 54 BİLSEM öğretmeninden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Eker (2020) tarafından geliştirilen ve 36 maddeden oluşan beşli Likert tipli Özel Yetenekliler Eğitiminde Mesleki Yeterlik Ölçeği (ÖYEMYÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde Shapiro-Wilk normallik sınaması, bağımlı gruplar t-testi, Wilcoxon işaretli sıralar testi, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri uygulanmıştır. Bulgular, programın tamamlanmasının ardından öğretmenlerin mesleki yeterlik algı puanlarının istatistiksel olarak anlamlı biçimde arttığını ortaya koymaktadır (ön test M = 3,82; son test M = 4,46; t (53) = 7,76; p < ,001; d = 1,05). Hesaplanan etki büyüklüğü büyük düzeyde bir etkiye işaret etmektedir. Modül bazında gerçekleştirilen analizlerde altı modülün tamamının anlamlı düzeyde etki ürettiği görülmüş (d = 0,85–1,03); en yüksek etki sosyal-duygusal gelişim modülünde (d = 1,03), en düşük etki ise farklılaştırma modülünde (d = 0,85) gözlemlenmiştir. Ön test-son test puan farkları demografik değişkenler (cinsiyet, mesleki deneyim, özel yetenekli öğrenci deneyimi, öğrenim durumu, yaş, önceki hizmet içi eğitime katılım) açısından incelendiğinde anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Bu bulgular, “Keşif Rotası” programının katılımcı profilinden bağımsız olarak BİLSEM öğretmenlerinin mesleki yeterlik algısını anlamlı düzeyde değiştirdiğini göstermektedir.
Anahtar kelimeler: özel yetenek eğitimi, hizmet içi eğitim, öğretmen yeterliği, program değerlendirme, Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM)
APA 7th edition
Altun, E.S., Yigit, B., & Tasdelen, A.S. (2026). TÜZDEV Keşif Rotası Öğretmen Eğitiminin BİLSEM Öğretmenlerinin Mesleki Yeterlik Algıları Üzerindeki Etkisi. Türkiye Üstün Zekalı ve Dahi Çocuklar Eğitim Vakfı Dergisi, 3(4), 64-73. https://doi.org/10.29329/tuzdev.2026.1461.3
Harvard
Altun, E., Yigit, B. and Tasdelen, A. (2026). TÜZDEV Keşif Rotası Öğretmen Eğitiminin BİLSEM Öğretmenlerinin Mesleki Yeterlik Algıları Üzerindeki Etkisi. Türkiye Üstün Zekalı ve Dahi Çocuklar Eğitim Vakfı Dergisi, 3(4), pp. 64-73.
Chicago 16th edition
Altun, Esat Samet, Busra Yigit and Afra Selcen Tasdelen (2026). "TÜZDEV Keşif Rotası Öğretmen Eğitiminin BİLSEM Öğretmenlerinin Mesleki Yeterlik Algıları Üzerindeki Etkisi". Türkiye Üstün Zekalı ve Dahi Çocuklar Eğitim Vakfı Dergisi 3 (4):64-73. https://doi.org/10.29329/tuzdev.2026.1461.3
Aksoy, F. (2021). Özel yetenekli öğrenciler için uygulanan eğitim atölyesi programlarının Stufflebeam'in Bağlam-Girdi-Süreç-Ürün (CIPP) modeline göre değerlendirilmesi: TÜZDEV örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
Brigandi, C. B., Gilson, C. M., & Miller, M. (2019). Professional development and differentiated instruction in an elementary school pullout program: A gifted education case study. Journal for the Education of the Gifted, 42(4), 362-395. https://doi.org/10.1177/0162353219874418
Büyüköztürk, Ş., Çakmak Kılıç, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (29. baskı). Pegem Akademi.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Dinç, Ş. (2022). Bilim ve sanat merkezlerinin yönetimine ilişkin öğretmen görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
Dixon, F. A., Yssel, N., McConnell, J. M., & Hardin, T. (2014). Differentiated instruction, professional development, and teacher efficacy. Journal for the Education of the Gifted, 37(2), 111-127. https://doi.org/10.1177/0162353214529042
Duran, H. (2022). Özel yetenekliler eğitici eğitiminin sınıf öğretmenlerinin eğitim programını zenginleştirme ve yaratıcı düşünmeye yönlendirme yeterlilik algılarına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bahçeşehir Üniversitesi.
Eker, A. (2020). Özel yetenekli öğrencilerin öğretmenlerinin mesleki yeterliklerini artırmaya yönelik geliştirilen öğretmen eğitimi programının etkililiği [Yayımlanmamış doktora tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Elmalı, Ş. (2020). Bilim ve sanat merkezlerindeki fen grubu öğretmenlerine yönelik ASSURE öğretim tasarımı modeline dayalı mesleki gelişim programı geliştirilmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi.
Kahmann, R., Droop, M., & Lazonder, A. W. (2022). Meta-analysis of professional development programs in differentiated instruction. International Journal of Educational Research, 116, 102072. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2022.102072
MEB. (2022). Millî Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi. Millî Eğitim Bakanlığı.
İğci, G. (2023). Bilim ve sanat merkezi öğretmenlerinin eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi ve mesleki gelişim programı tasarısı [Yayımlanmamış doktora tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
İleri, A. (2023). Öğretmen, öğrenci ve veli gözünden bilim ve sanat merkezleri (BİLSEM) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
Özdemirci, G. (2024). Özel yetenekli öğrencilerle çalışan ve çalışmayan öğretmenlerin farklılaştırılmış öğretime ve etkili öğretmen özelliklerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa.
Savaş, E. (2023). Özel yetenekli öğrencilerin öğretmenlerinin mesleki yeterliklerini artırmaya yönelik geliştirilen öğretmen eğitimi programının etkililiği [Yayımlanmamış doktora tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Şirin, E. (2021). Öğretmenlerin özel yeteneklilere yönelik algıları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Anadolu Üniversitesi.
Tanrıverdi, Y. (2022). Gelişim odaklı zihniyet yapısı programının özel yeteneklilerle çalışan öğretmenlerin zihniyet yapısına, mesleki yeterliklerine etkisi ve öğretmenlerin programa ilişkin görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bahçeşehir Üniversitesi.
Taştepe, F. (2023). Bilim ve sanat merkezine (BİLSEM) devam eden özel yetenekli öğrencilerin öğretmenleri için geliştirilen eğitim programının öğretmenlerin mesleki yeterlik algılarına etkisinin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Topcu, S. (2022). Özel yetenekli öğrencilere eğitim veren öğretmenlerin mesleki deneyimlerinin incelenmesi: BİLSEM'de öğretmen olmanın anlamına ilişkin fenomenolojik bir çalışma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
Uğurlu, R. (2022). BİLSEM öğretmenlerinin görüşlerine göre Türkiye'deki özel yetenekli öğrencilere yönelik eğitim politikalarının değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Ünal Çığrıkcı, S. (2022). Bilim ve sanat merkezi öğretmenlerinin hizmet içi eğitimlere ilişkin görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi.
Yaman, S. (2020). Bilim ve sanat merkezlerinde öğrencilere sunulan eğitim etkinliklerinin yönetimine ilişkin paydaş görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
Yılmaz, D. (2024). Females projesi uzaktan eğitim platformunun özel yetenekli öğrencisi olan öğretmenlerin STEM tutum, farkındalıklarına etkisi ve öğretmen görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bahçeşehir Üniversitesi.
